Kategoriler
Genel

ilçeden çıktı

Eskişehir’in Beylikova ilçesinde dünyanın en büyük ikinci (694 milyon ton) Nadir Toprak Elementi (NTE) rezervi keşfedildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın müjde olarak açıkladığı rezerv bölge halkında büyük bir sevince neden oldu. Eskişehir’in Beylikova ilçesinde dünyanın en büyük ikinci (694 milyon ton) Nadir Toprak Elementi (NTE) rezervi keşfedildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın müjde olarak açıkladığı rezerv bölge halkında büyük bir sevince neden oldu. Nadir toprak elementleri, fiber optikten uydu haberleşmesine, akıllı füzelerden yakıt hücrelerine, tıbbi görüntülemeden enerji depolama sistemleri ve elektrikli otomobillere kadar 20’den fazla alanda kullanılıyor.

Çin’de 800 milyon ton, Beylikova’da 694 milyon ton nadir toprak elementi keşfedildi
Eskişehir Beylikova’da ileri teknoloji ürün üretiminde kullanılan nadir toprak elementi yani NTE elementi rezervi bulundu. Burada bulunan rezerv dünyanın en büyük ikinci rezervi niteliği taşıyor. Çin’in 800 milyon tonluk rezervi bulunurken, Beylikova’da 694 milyon ton nadir toprak elementi keşfedildi. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Beylikova Tesisleri’nde ilk etapta pilot tesiste yıllık 1200 ton cevher işlenecek. Daha sonra büyük bir endüstriyel tesis yatırımı ile yıllık 570 bin ton cevher işlenecek. Bu işlenen cevherden 10 bin ton nadir toprak oksidi, 72 bin ton barit, 70 bin ton florit, 250 ton toryum üretilecek.

İlçede büyük heyecan
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Beylikova’da nadir toprak elementleri rezervinin bulunduğunu açıklaması ilçe halkında da büyük bir sevince neden oldu. İlçe olarak hem sevinçli hem de gururlu olduklarını söyleyen Beylikova Belediye Başkanı Özkan Alp, “İlçemizde böyle bir madenin işlenecek olması büyük bir heyecan yaratıyor. Tabi sadece ilçemiz için değil ülkemiz için de önemli bir keşif. Heyecanla üretim aşamasını bekliyoruz, ülkemiz için hayırlı olsun” dedi. Çalışmalar hep yarım bırakıldı
Beylikova ilçesinde 1950’den beri maden araştırmalarının yapıldığını hatta bir dönem Fransız araştırmacıların bölgeye gelerek uzun süre araştırma yaptıklarını ve numuneler aldıklarını söyleyen Alp, “1970’li yıllarda Maden Tetkik Arama (MTA) aralıklarla bölgede sondaj çalışmaları yaptı. O zamanlarda yapılmış sondaj kuyuları var. O kuyuların üzerinde de tarih yazıyor. Ancak yapılan çalışmalar neticelendirilmemiş ve ortaya çıkan sonuçlarla ilgili bir gelişme olmamış.

Burada maden olduğu zaten yıllardır bilinen bir gerçek. O dönem çalışan işçiler 3 ay veya 5 ay çalışıyor ve daha sonra çalışmalar sonlandırılıyor. 1980’li yıllarda çalışmalar tekrar başlıyor. Yine 5 ay veya 7 ay çalıştılar, oradan malzemeler çıkarttılar, sondaj yaptılar ama karşılığında yine bir gelişme olmuyor. Mühendisler tarafından da orada çok değerli madenlerin olduğu söyleniyordu. Vatandaşlar da biliyordu orada maden olduğunu ama bu bir türlü yatırıma dönüşmüyordu. Ta ki Berat Albayrak bakan olana kadar” ifadelerini kullandı. Beylikova ilçesindeki maden keşfinin asıl mimarının eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak olduğuna dikkat çeken Alp, “Burada herkesin hakkını vermemiz lazım. Eski bakanımız Berat Albayrak, yeni maden stratejini belirledi. Strateji çerçevesinde Türkiye’deki maden yasası değişti ve stratejik madenler, katma değeri yüksek madenlere yöneldi. Berat Albayrak döneminde çok büyük değişimler yaşandı. Türkiye’de en büyük ikinci rezerve sahip kömür ocakları da Berat Albayrak döneminde bulundu.

Çok ciddi sondaj ve arama çalışmaları yapıldı. O çalışmalar esnasında görüldü ki burada ki rezervlerin çok kıymetli olduğu ve çok yüksek kalitede ürünler olduğu tespit edildi. Cumhurbaşkanımız, 2053 hedeflerinde stratejik madenler yatırımında ülkemizin geleceğinin bu madenlerde olduğu talimatıyla Bakanlığımızın ciddi çalışmalarıyla bu sahalara Eti Maden aracılığıyla bir anda hareket gelmeye başladı. Biz bunu ilçe olarak gözlemledik. Sondaj çalışmaları biter bitmez Eti Maden burada yatırımlara başladı. Gelinen aşamada pilot tesisin inşaatları tamamlandı. Üretim safhasına geldiği anda Cumhurbaşkanımız bütün dünyaya duyurdu” dedi.

“Bu iradeyi 50 yıl önce gösterebilsek, daha farklı bir noktada olabilirdik”
Yıllar önce yapılan çalışmalarda da çok değerli maden rezervinin olduğunun bilindiğini ama bir türlü faaliyete geçemediklerini söyleyen Alp, “O gün ki şartlarla üretilebilir miydi? Çin üretiyor ve dünyanın yüzde 95’ine satıyor. Demek ki o zamanki şartlarda da bu maden çıkartılıp işlenebilirmiş. Ama onu üretecek, çıkartacak irade bulunmuyordu. Şimdi ise Türkiye’nin geleceği için bu madenlerin çıkartılması gerektiği kararı verilip, dünyaya duyuruluyor. Bu iradeyi 50 sene önce gösterebilsek daha farklı bir noktada olabilirdik” ifadelerini kullandı.

Alanında uzman isimler de nadir toprak elementleri ile ilgili SABAH’a önemli açıklamalarda bulundu.

“Ülkemizi ileri götürecek bir hammadde”
Konya Teknik Üniversitesi Prof. Dr. Muazzez Çelik Karakaya: Beylikova’daki nadir toprak elementleri yıllardır biliniyordu. Ülkemiz için önemi de çok fazla. Dünyada nadir toprak elementlerini üreten ülke olarak Çin ilk sırada. Burada 15 tane element var. Bu elementler özellikle ileri sanayide, teknolojide, haberleşmede, elektronikte aklınıza gelen birçok teknolojide kullanılıyor. Çeşitli uyduların gönderilmesinde, robotların yapılmasında, haberleşmenin çeşitli aygıtlarının üretiminde, çok ileri elektro mikroskoplarında, bunların lambalarında, lazer ışıklarında yani aklınıza gelebilecek ileri teknolojiye yönelik alanlarda nadir toprak elementleri çok büyük kullanım alanları olan ve elinde olan ülkeleri rekabet edebilecek ve ileri teknolojide ileri götürebilecek bir hammadde.

Her derde deva 15 element grubu
Toryum nadir toprak elementi değil. Toryum özellikle nükleer teknolojide, nükleer enerji elde edilmesinde önemli bir element. Nadir toprak elementlerini içeren kayaçların içinde toryum var fakat toryum nadir toprak elementi değil. Nadir toprak elementlerinin içinde en çok aranan türler; lantanyum, seryum, disprosyum, tulyum gibi elementler, itriyum var, skandiyum. Bunların her birinin kullanım alanları biraz önce saydığım teknolojilerden birinde mutlaka kullanılıyor. Örneğin, Çin yüzde 97 oranında disprosyumu elinde tutan bir ülke. Örneğin, çip üretilmiyor deniliyor. Uzay teknolojisinde, savunma sanayide, hafif metal alaşımlarının yapılmasında, kaplanmasında, robotik sistemlerde. Her derde deva diyebileceğimiz 15 tane bir element gurubu. Merceklerin yapımında, çok uzun süre ışık yayan kaynakların üretilmesinde, led lambalar gibi aklıma gelen birçok teknolojiden bunlar söz konusu.

Nükleer santrallerde bugün uranyum kullanılıyor. Toryuma yönelik nükleer enerji elde edilmesine yönelik çalışmalar var. Toryum, uranyumdan daha temiz enerji ve uranyumdan ürettiğiniz zaman çeşitli parçalanma sonrasında radyoaktif dönüşümler söz konusu.

Toryum da radyoaktif atık oluşturma riski uranyuma göre oldukça az. Toryuma yönelik nükleer santrali yapılması projesi gündemde. Toryum rezervleri de dünyada her ülkede yok. Türkiye’de toryum rezervinin olması da artı değer katıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir