Kategoriler
Genel

MİLLİ MUHARİP UÇAK

Milli Muharip Uçak’a HAVELSAN teknolojisi! Milli sistemle ”arka kapı” olmayacak
Milli Muharip Uçak’ın (MMU) siber güvenliğini sağlamak amacıyla program mesaisi bütün süratiyle sürüyor. HAVELSAN ve TÜBİTAK BİLGEM’in iş birliğiyle tasarlanan sistem sızma ve müdahalelerin en’gellenmesine ve bilinmeyen ‘arka kapılar’ ile sistem verilerinin izinsiz tüketiminin engellenmesine imkân sağlayacak.

Türk sav’unma sanayisinin en mühim projelerinden Milli Muharip Uçak (MMU) amacıyla donanım çalışmalarına paralel olarak bir dizi program çalışması yürütülüyor.

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, program yoğun çözümleriyle Türk sav’unma sanayisine katkı veren HAVELSAN, bugüne kadar bu alanda meydaan getirdiği kabiliyetlerle MMU Programı’nda da mühim sorumluluklar üstleniyor.

HAVELSAN projeye, 2011’de başlatılan kavramsal dizayn çalışmalarından itibaren destek veriyor.

MMU Geliştirme Projesi’ne yönelik olarak HAVELSAN’da 2020’de ilk olarak Milli Muharip Uçak Direktörlüğü kuruldu. Aynı sene projenin yürütücüsü Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ile iş birliği protokolü imzalandı. Bunu mühendislik desteği verilebilecek alanlara yönelik Genel Şartlar Anlaşması izledi. Ardından proje kapsamında yapılan MMU çalışma gruplarında HAVELSAN personeli de vazifelendirilmeye başlandı.

Geçen sene TUSAŞ ile imzalanan MMU Mühendislik Simülatörü Görsel Sistem Sözleşmesi ve MMU STS Destek Sözleşmesi ile HAVELSAN’ın projedeki rolü arttı. HAVELSAN söz hususu sözleşmeler kapsamında Eğitim ve Simülasyon Sistemleri, Lojistik Bilgi Sistemi, Yer Görev Planlama Sistemi, İtki Entegrasyonu, KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) Tehdit Algılama, Platform Siber Güvenliği teknolojilerinin ön dizaynında destek vermeye başladı.

HAVELSAN’ın gerçekleştireceği çalışmaların; gömülü eğitim, mühendislik, pilot ve uçak bakım simülatörü, program teknolojileri, platform siber güvenliği ve bilişim, lojistik destek altyapısı alanlarında projeye maliyet, takvim ve performans bakımından olumlu yönde katkı yapması bekleniyor.

– ÖNCE YAZILIMLAR UÇACAK

5’inci kuşak ve ardından hava aracı ve alt sistem üreticileri, doğru ürünü maliyet etkin bir şekilde yapabilmek amacıyla analiz, dizayn ve test aşamalarında mühendislik simülatörleri kullanıyor.

Bu simülatörlerle uçuş kritik bütün sistemlerin olgunlaşmasında yer ve uçuş testlerini evveli asli dizayn kararları daha doğru veriliyor. Bu da platformu ve sistemi maliyet etkin kılıyor.

HAVELSAN Taktik Ortam Simülasyonu yardımıyla pilotun havada simüle bir tatbikat edebilmesi mümkün oluyor. Mühendislik simülatörü yardımıyla de geliştirilecek hava aracı uçuş denetim ve aviyonik vazife sistemlerinin mümkün sorunları ya da ihtiyac farklılıklari erken aşamada belirleme edilip lüzumlu farklılıklar yapılabiliyor.

MMU Programı kapsamındaki Bütünleşik Haberleşme Seyrüsefer Tanımlama Sistemi Projesi’nde HAVELSAN kabiliyetlerine yönelik işlevlerine geliştirilmesi, tasarlanması ve prototip birim üretilmesine dair sözleşme çalışmaları da devam ediyor.

– “UÇAN BİLGİSAYARI” KORUYACAK SİBER ÇÖZÜMLER

MMU Programı’ndaki bir başka mühim gereksinim da resmen bir “uçan bilgisayar” olarak nitelendirilen uçağın siber güvenliğini sağlamak olacak. Bu kapsamda geliştirilecek sistemlerin hayat devri süresince güvence tehditlerinin belirlenmesi, analiz edilmesi, önceliklendirilmesi, belirleme edilen risklerin azaltılması amacıyla lüzumlu tedbirlerin meydana konması ve lüzumlu faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla çalışmalar yapılacak.

Bu nedenle test, doğrulama, analiz, simülasyon ihtiyaclerinın belirlenmesi yanında, hava aracı ve kritik alt sistemleri amacıyla ope’rasyonel, bakım, idame sürecinde kullanılacak program, donanım ve etkileşim ortamının güvenliği, havacılıkla alakalı onaylama ihtiyacleri de öneme alınarak siber güvence ihtiyacleri karşılanacak.

– MİLLİ SİSTEMLE “ARKA KAPI” OLMAYACAK

Kritik teknolojilerin güvenle çalışması amacıyla milli olarak tasarlanan Gerçek Süreli İşletim Sistemi’nin MMU’da kullanılmasına yönelik geliştirme çalışmaları sürdürülüyor.

HAVELSAN ve TÜBİTAK BİLGEM’in iş birliğiyle tasarlanan sistem, güvence kritik sistemlerdeki dışa bağımlılığın asgari civara indirilmesine, sızma ve müdahalelerin en’gellenmesine, sistem üstünde tam hakimiyet kurulmasına ve bilinmeyen “arka kapılar” ile sistem verilerinin izinsiz tüketiminin en’gellenmesine imkân sağlayacak.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.